Mt 15,1-20 · interlinia SBLGNT
G5119
Τότε
Tote
wtedy
przysł.
G4334
προσέρχονται
proserchontai
przychodzą
cz. praes. med. ind. 3 os. l.mn.
G3588
τῷ
tōi
do
rodz. C. l.poj. m.
G2424
Ἰησοῦ
Iēsou
Jezusa
rz. C. l.poj. m.
G575
ἀπὸ
apo
z
przyim.
G2414
Ἱεροσολύμων
Hierosolymōn
Jerozolimy
rz. D. l.mn. n.
G5330
Φαρισαῖοι
Pharisaioi
faryzeusze
rz. M. l.mn. m.
G2532
καὶ
kai
i
spój.
G1122
γραμματεῖς
grammateis
uczeni w Piśmie
rz. M. l.mn. m.
G3004
λέγοντες
legontes
mówiąc
cz. praes. akt. imiesł. M. l.mn. m.
Tedy przystąpili do Jezusa z Jeruzalemu nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie, mówiąc:
G1223
Διὰ
Dia
dlaczego
przyim.
G5101
τί
ti
co
zaim. pyt. B. l.poj. n.
G3588
οἱ
hoi
-
rodz. M. l.mn. m.
G3101
μαθηταί
mathētai
uczniowie
rz. M. l.mn. m.
G4771
σου
sou
twoi
zaim. D. l.poj.
G3845
παραβαίνουσιν
parabainousin
przekraczają
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.mn.
G3588
τὴν
tēn
-
rodz. B. l.poj. ż.
G3862
παράδοσιν
paradosin
tradycję
rz. B. l.poj. ż.
G3588
τῶν
tōn
-
rodz. D. l.mn. m.
G4245
πρεσβυτέρων;
presbyterōn
starszych
przym. D. l.mn. m.
G3756
οὐ
ou
nie
przysł.
G1063
γὰρ
gar
bowiem
spój.
G3538
νίπτονται
niptontai
myją
cz. praes. med. ind. 3 os. l.mn.
G3588
τὰς
tas
-
rodz. B. l.mn. ż.
G5495
χεῖρας
cheiras
rąk
rz. B. l.mn. ż.
G846
αὐτῶν
autōn
swoich
zaim. D. l.mn. m.
G3752
ὅταν
hotan
gdy
spój.
G740
ἄρτον
arton
chleb
rz. B. l.poj. m.
G2068
ἐσθίωσιν.
esthiōsin
jedzą
cz. praes. akt. koni. 3 os. l.mn.
Czemu uczniowie twoi przestępują ustawę starszych? albowiem nie umywają rąk swych, gdy mają jeść chleb.
G3588
ὁ
ho
-
rodz. M. l.poj. m.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G611
ἀποκριθεὶς
apokritheis
odpowiedziawszy
cz. aor. pass. imiesł. M. l.poj. m.
G3004
εἶπεν
eipen
rzekł
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G846
αὐτοῖς·
autois
im
zaim. C. l.mn. m.
G1223
Διὰ
Dia
dlaczego
przyim.
G5101
τί
ti
co
zaim. pyt. B. l.poj. n.
G2532
καὶ
kai
i
przysł.
G4771
ὑμεῖς
hymeis
wy
zaim. M. l.mn.
G3845
παραβαίνετε
parabainete
przekraczacie
cz. praes. akt. ind. 2 os. l.mn.
G3588
τὴν
tēn
-
rodz. B. l.poj. ż.
G1785
ἐντολὴν
entolēn
przykazanie
rz. B. l.poj. ż.
G3588
τοῦ
tou
-
rodz. D. l.poj. m.
G2316
θεοῦ
theou
Boga
rz. D. l.poj. m.
G1223
διὰ
dia
z powodu
przyim.
G3588
τὴν
tēn
-
rodz. B. l.poj. ż.
G3862
παράδοσιν
paradosin
tradycji
rz. B. l.poj. ż.
G4771
ὑμῶν;
hymōn
waszej
zaim. D. l.mn.
A on odpowiadając, rzekł im: Czemuż i wy przestępujecie przykazanie Boże dla ustawy waszej?
G3588
ὁ
ho
-
rodz. M. l.poj. m.
G1063
γὰρ
gar
bowiem
spój.
G2316
θεὸς
theos
Bóg
rz. M. l.poj. m.
G3004
εἶπεν·
eipen
rzekł
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G5091
Τίμα
Tima
czcij
cz. praes. akt. imp. 2 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
-
rodz. B. l.poj. m.
G3962
πατέρα
patera
ojca
rz. B. l.poj. m.
G2532
καὶ
kai
i
spój.
G3588
τὴν
tēn
-
rodz. B. l.poj. ż.
G3384
μητέρα,
mētera
matkę
rz. B. l.poj. ż.
G2532
καί·
kai
i
spój.
G3588
Ὁ
Ho
-
rodz. M. l.poj. m.
G2551
κακολογῶν
kakologōn
złorzeczący
cz. praes. akt. imiesł. M. l.poj. m.
G3962
πατέρα
patera
ojcu
rz. B. l.poj. m.
G2228
ἢ
ē
lub
spój.
G3384
μητέρα
mētera
matce
rz. B. l.poj. ż.
G2288
θανάτῳ
thanatōi
śmiercią
rz. C. l.poj. m.
G5053
τελευτάτω·
teleutatō
niech umrze
cz. praes. akt. imp. 3 os. l.poj.
Albowiem Bóg przykazał, mówiąc: Czcij ojca twego i matkę; i kto by złorzeczył ojcu albo matce, śmiercią niechaj umrze.
G4771
ὑμεῖς
hymeis
wy
zaim. M. l.mn.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G3004
λέγετε·
legete
mówicie
cz. praes. akt. ind. 2 os. l.mn.
G3739
Ὃς
Hos
kto
zaim. wzgl. M. l.poj. m.
G302
ἂν
an
by
part.
G3004
εἴπῃ
eipēi
powiedział
cz. aor. akt. koni. 3 os. l.poj.
G3588
τῷ
tōi
-
rodz. C. l.poj. m.
G3962
πατρὶ
patri
ojcu
rz. C. l.poj. m.
G2228
ἢ
ē
lub
spój.
G3588
τῇ
tēi
-
rodz. C. l.poj. ż.
G3384
μητρί·
mētri
matce
rz. C. l.poj. ż.
G1435
Δῶρον
Dōron
dar
rz. M. l.poj. n.
G3739
ὃ
ho
który
zaim. wzgl. B. l.poj. n.
G1437
ἐὰν
ean
jeśliby
part.
G1537
ἐξ
ex
ze
przyim.
G1473
ἐμοῦ
emou
mnie
zaim. D. l.poj.
G5623
ὠφεληθῇς,
ōphelēthēis
odniósł korzyść
cz. aor. pass. koni. 2 os. l.poj.
Ale wy powiadacie: Kto by rzekł ojcu albo matce: Dar, którykolwiek jest ode mnie, tobie pożyteczny będzie; a nie uczciłby ojca swego albo matki swojej, bez winy będzie.
G3756
οὐ
ou
nie
przysł.
G3361
μὴ
mē
nie
przysł.
G5091
τιμήσει
timēsei
uczci
cz. fut. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
-
rodz. B. l.poj. m.
G3962
πατέρα
patera
ojca
rz. B. l.poj. m.
G846
αὐτοῦ·
autou
swego
zaim. D. l.poj. m.
G2532
καὶ
kai
i
spój.
G208
ἠκυρώσατε
ēkyrōsate
unieważniliście
cz. aor. akt. ind. 2 os. l.mn.
G3588
τὸν
ton
-
rodz. B. l.poj. m.
G3056
λόγον
logon
słowo
rz. B. l.poj. m.
G3588
τοῦ
tou
-
rodz. D. l.poj. m.
G2316
θεοῦ
theou
Boga
rz. D. l.poj. m.
G1223
διὰ
dia
z powodu
przyim.
G3588
τὴν
tēn
-
rodz. B. l.poj. ż.
G3862
παράδοσιν
paradosin
tradycji
rz. B. l.poj. ż.
G4771
ὑμῶν.
hymōn
waszej
zaim. D. l.mn.
I wzruszyliście przykazania Boże dla ustawy waszej.
G5273
ὑποκριταί,
hypokritai
obłudnicy
rz. W. l.mn. m.
G2573
καλῶς
kalōs
dobrze
przysł.
G4395
ἐπροφήτευσεν
eprophēteusen
prorokował
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G4012
περὶ
peri
o
przyim.
G4771
ὑμῶν
hymōn
was
zaim. D. l.mn.
G2268
Ἠσαΐας
Ēsaias
Izajasz
rz. M. l.poj. m.
G3004
λέγων·
legōn
mówiąc
cz. praes. akt. imiesł. M. l.poj. m.
Obłudnicy! dobrze o was prorokował Izajasz, mówiąc:
G3588
Ὁ
Ho
-
rodz. M. l.poj. m.
G2992
λαὸς
laos
lud
rz. M. l.poj. m.
G3778
οὗτος
houtos
ten
zaim. wsk. M. l.poj. m.
G3588
τοῖς
tois
-
rodz. C. l.mn. n.
G5491
χείλεσίν
cheilesin
wargami
rz. C. l.mn. n.
G1473
με
me
mnie
zaim. B. l.poj.
G5091
τιμᾷ,
timai
czci
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
ἡ
hē
-
rodz. M. l.poj. ż.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G2588
καρδία
kardia
serce
rz. M. l.poj. ż.
G846
αὐτῶν
autōn
ich
zaim. D. l.mn. m.
G4206
πόρρω
porrō
daleko
przysł.
G568
ἀπέχει
apechei
jest oddalone
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G575
ἀπ’
ap
ode
przyim.
G1473
ἐμοῦ·
emou
mnie
zaim. D. l.poj.
Lud ten przybliża się do mnie usty swemi, i wargami czci mię; ale serce ich daleko jest ode mnie.
G3155
μάτην
matēn
na próżno
przysł.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G4576
σέβονταί
sebontai
czczą
cz. praes. med. ind. 3 os. l.mn.
G1473
με,
me
mnie
zaim. B. l.poj.
G1321
διδάσκοντες
didaskontes
ucząc
cz. praes. akt. imiesł. M. l.mn. m.
G1319
διδασκαλίας
didaskalias
nauk
rz. B. l.mn. ż.
G1778
ἐντάλματα
entalmata
nakazów
rz. B. l.mn. n.
G444
ἀνθρώπων.
anthrōpōn
ludzi
rz. D. l.mn. m.
Lecz próżno mię czczą, nauczając nauk, które są przykazania ludzkie.
G2532
Καὶ
Kai
I
spój.
G4341
προσκαλεσάμενος
proskalesamenos
przywoławszy
cz. aor. med. imiesł. M. l.poj. m.
G3588
τὸν
ton
ten
rodz. B. l.poj. m.
G3793
ὄχλον
ochlon
tłum
rz. B. l.poj. m.
G3004
εἶπεν
eipen
powiedział
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G846
αὐτοῖς·
autois
im
zaim. C. l.mn. m.
G191
Ἀκούετε
Akouete
Słuchajcie
cz. praes. akt. imp. 2 os. l.mn.
G2532
καὶ
kai
i
spój.
G4920
συνίετε·
syniete
rozumiejcie
cz. praes. akt. imp. 2 os. l.mn.
A zawoławszy do siebie ludu, rzekł im: Słuchajcie, a rozumiejcie.
G3756
οὐ
ou
nie
przysł.
G3588
τὸ
to
to
rodz. M. l.poj. n.
G1525
εἰσερχόμενον
eiserchomenon
wchodzące
cz. praes. med. imiesł. M. l.poj. n.
G1519
εἰς
eis
do
przyim.
G3588
τὸ
to
tych
rodz. B. l.poj. n.
G4750
στόμα
stoma
ust
rz. B. l.poj. n.
G2840
κοινοῖ
koinoi
kala
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
tego
rodz. B. l.poj. m.
G444
ἄνθρωπον,
anthrōpon
człowieka
rz. B. l.poj. m.
G235
ἀλλὰ
alla
ale
spój.
G3588
τὸ
to
to
rodz. M. l.poj. n.
G1607
ἐκπορευόμενον
ekporeuomenon
wychodzące
cz. praes. med. imiesł. M. l.poj. n.
G1537
ἐκ
ek
z
przyim.
G3588
τοῦ
tou
tych
rodz. D. l.poj. n.
G4750
στόματος
stomatos
ust
rz. D. l.poj. n.
G3778
τοῦτο
touto
to
zaim. wsk. M. l.poj. n.
G2840
κοινοῖ
koinoi
kala
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
tego
rodz. B. l.poj. m.
G444
ἄνθρωπον.
anthrōpon
człowieka
rz. B. l.poj. m.
Nie to, co wchodzi w usta, pokala człowieka; ale co wychodzi z ust, to pokala człowieka.
G5119
Τότε
Tote
Wtedy
przysł.
G4334
προσελθόντες
proselthontes
przystąpiwszy
cz. aor. akt. imiesł. M. l.mn. m.
G3588
οἱ
hoi
ci
rodz. M. l.mn. m.
G3101
μαθηταὶ
mathētai
uczniowie
rz. M. l.mn. m.
G3004
λέγουσιν
legousin
mówią
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.mn.
G846
αὐτῷ·
autōi
mu
zaim. C. l.poj. m.
G6063
Οἶδας
Oidas
Wiesz
cz. perf. akt. ind. 2 os. l.poj.
G3754
ὅτι
hoti
że
spój.
G3588
οἱ
hoi
ci
rodz. M. l.mn. m.
G5330
Φαρισαῖοι
Pharisaioi
faryzeusze
rz. M. l.mn. m.
G191
ἀκούσαντες
akousantes
usłyszawszy
cz. aor. akt. imiesł. M. l.mn. m.
G3588
τὸν
ton
to
rodz. B. l.poj. m.
G3056
λόγον
logon
słowo
rz. B. l.poj. m.
G4624
ἐσκανδαλίσθησαν;
eskandalisthēsan
zgorszyli się
cz. aor. pass. ind. 3 os. l.mn.
Tedy przystąpiwszy uczniowie jego, rzekli mu: Wiesz, iż Faryzeuszowie, usłyszawszy tę mowę, zgorszyli się?
G3588
ὁ
ho
ten
rodz. M. l.poj. m.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G611
ἀποκριθεὶς
apokritheis
odpowiedziawszy
cz. aor. pass. imiesł. M. l.poj. m.
G3004
εἶπεν·
eipen
powiedział
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3956
Πᾶσα
Pasa
Każda
przym. M. l.poj. ż.
G5451
φυτεία
phyteia
roślina
rz. M. l.poj. ż.
G3739
ἣν
hēn
którą
zaim. wzgl. B. l.poj. ż.
G3756
οὐκ
ouk
nie
przysł.
G5452
ἐφύτευσεν
ephyteusen
zasadził
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
ὁ
ho
ten
rodz. M. l.poj. m.
G3962
πατήρ
patēr
Ojciec
rz. M. l.poj. m.
G1473
μου
mou
mój
zaim. D. l.poj.
G3588
ὁ
ho
ten
rodz. M. l.poj. m.
G3770
οὐράνιος
ouranios
niebieski
przym. M. l.poj. m.
G1610
ἐκριζωθήσεται.
ekrizōthēsetai
zostanie wykorzeniona
cz. fut. pass. ind. 3 os. l.poj.
A on odpowiadając rzekł: Wszelki szczep, którego nie szczepił Ojciec mój niebieski, wykorzeniony będzie.
G863
ἄφετε
aphete
Zostawcie
cz. aor. akt. imp. 2 os. l.mn.
G846
αὐτούς·
autous
ich
zaim. B. l.mn. m.
G5185
τυφλοί
typhloi
ślepymi
przym. M. l.mn. m.
G1510
εἰσιν
eisin
są
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.mn.
G3595
ὁδηγοὶ
hodēgoi
przewodnikami
rz. M. l.mn. m.
G5185
τυφλῶν·
typhlōn
ślepych
przym. D. l.mn. m.
G5185
τυφλὸς
typhlos
ślepy
przym. M. l.poj. m.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G5185
τυφλὸν
typhlon
ślepego
przym. B. l.poj. m.
G1437
ἐὰν
ean
jeśli
spój.
G3594
ὁδηγῇ,
hodēgēi
prowadzi
cz. praes. akt. koni. 3 os. l.poj.
·
ἀμφότεροι
amphoteroi
obaj
przym. M. l.mn. m.
G1519
εἰς
eis
do
przyim.
G999
βόθυνον
bothynon
dołu
rz. B. l.poj. m.
G4098
πεσοῦνται.
pesountai
wpadną
cz. fut. med. ind. 3 os. l.mn.
Zaniechajcie ich; ślepi są wodzowie ślepych, a ślepy jeźliby ślepego prowadził, obadwa w dół wpadną.
G611
Ἀποκριθεὶς
Apokritheis
Odpowiedziawszy
cz. aor. pass. imiesł. M. l.poj. m.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G3588
ὁ
ho
ten
rodz. M. l.poj. m.
G4074
Πέτρος
Petros
Piotr
rz. M. l.poj. m.
G3004
εἶπεν
eipen
powiedział
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G846
αὐτῷ·
autōi
mu
zaim. C. l.poj. m.
G5419
Φράσον
Phrason
Wyjaśnij
cz. aor. akt. imp. 2 os. l.poj.
G1473
ἡμῖν
hēmin
nam
zaim. C. l.mn.
G3588
τὴν
tēn
tę
rodz. B. l.poj. ż.
G3850
παραβολὴν
parabolēn
przypowieść
rz. B. l.poj. ż.
G3778
ταύτην.
tautēn
tę
zaim. wsk. B. l.poj. ż.
A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Wyłóż nam to podobieństwo.
G3588
ὁ
ho
ten
rodz. M. l.poj. m.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G3004
εἶπεν·
eipen
powiedział
cz. aor. akt. ind. 3 os. l.poj.
G188
Ἀκμὴν
Akmēn
Jeszcze
przysł.
G2532
καὶ
kai
i
przysł.
G4771
ὑμεῖς
hymeis
wy
zaim. M. l.mn.
G801
ἀσύνετοί
asynetoi
nierozumni
przym. M. l.mn. m.
G1510
ἐστε;
este
jesteście
cz. praes. akt. ind. 2 os. l.mn.
I rzekł Jezus: Jeszczeż i wy bezrozumni jesteście?
G3756
οὐ
ou
nie
part.
G3539
νοεῖτε
noeite
rozumiecie
cz. praes. akt. ind. 2 os. l.mn.
G3754
ὅτι
hoti
że
spój.
G3956
πᾶν
pan
wszystko
przym. M. l.poj. n.
G3588
τὸ
to
to
rodz. M. l.poj. n.
G1531
εἰσπορευόμενον
eisporeuomenon
wchodzące
cz. praes. med. imiesł. M. l.poj. n.
G1519
εἰς
eis
do
przyim.
G3588
τὸ
to
tych
rodz. B. l.poj. n.
G4750
στόμα
stoma
ust
rz. B. l.poj. n.
G1519
εἰς
eis
do
przyim.
G3588
τὴν
tēn
tego
rodz. B. l.poj. ż.
G2836
κοιλίαν
koilian
żołądka
rz. B. l.poj. ż.
G5562
χωρεῖ
chōrei
mieści się
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G2532
καὶ
kai
i
spój.
G1519
εἰς
eis
do
przyim.
G856
ἀφεδρῶνα
aphedrōna
latryny
rz. B. l.poj. m.
G1544
ἐκβάλλεται;
ekballetai
jest wyrzucane
cz. praes. pass. ind. 3 os. l.poj.
Jeszczeż nie rozumiecie, iż wszystko, co wchodzi w usta, w brzuch idzie, i do wychodu bywa wyrzucono?
G3588
τὰ
ta
te
rodz. M. l.mn. n.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G1607
ἐκπορευόμενα
ekporeuomena
wychodzące
cz. praes. med. imiesł. M. l.mn. n.
G1537
ἐκ
ek
z
przyim.
G3588
τοῦ
tou
tych
rodz. D. l.poj. n.
G4750
στόματος
stomatos
ust
rz. D. l.poj. n.
G1537
ἐκ
ek
z
przyim.
G3588
τῆς
tēs
tego
rodz. D. l.poj. ż.
G2588
καρδίας
kardias
serca
rz. D. l.poj. ż.
G1831
ἐξέρχεται,
exerchetai
wychodzą
cz. praes. med. ind. 3 os. l.poj.
G2548
κἀκεῖνα
kakeina
i one
zaim. wsk. M. l.mn. n.
G2840
κοινοῖ
koinoi
kalają
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
tego
rodz. B. l.poj. m.
G444
ἄνθρωπον.
anthrōpon
człowieka
rz. B. l.poj. m.
Ale co z ust pochodzi, z serca wychodzi, a toć pokala człowieka.
G1537
ἐκ
ek
z
przyim.
G1063
γὰρ
gar
bowiem
spój.
G3588
τῆς
tēs
tego
rodz. D. l.poj. ż.
G2588
καρδίας
kardias
serca
rz. D. l.poj. ż.
G1831
ἐξέρχονται
exerchontai
wychodzą
cz. praes. med. ind. 3 os. l.mn.
G1261
διαλογισμοὶ
dialogismoi
myśli
rz. M. l.mn. m.
G4190
πονηροί,
ponēroi
złe
przym. M. l.mn. m.
G5408
φόνοι,
phonoi
zabójstwa
rz. M. l.mn. m.
G3430
μοιχεῖαι,
moicheiai
cudzołóstwa
rz. M. l.mn. ż.
G4202
πορνεῖαι,
porneiai
nierządy
rz. M. l.mn. ż.
G2829
κλοπαί,
klopai
kradzieże
rz. M. l.mn. ż.
G5577
ψευδομαρτυρίαι,
pseudomartyriai
fałszywe świadectwa
rz. M. l.mn. ż.
G988
βλασφημίαι.
blasphēmiai
bluźnierstwa
rz. M. l.mn. ż.
Albowiem z serca wychodzą złe myśli, mężobójstwa, cudzołóstwa, wszeteczeństwa, złodziejstwa, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.
G3778
ταῦτά
tauta
te
zaim. wsk. M. l.mn. n.
G1510
ἐστιν
estin
są
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὰ
ta
te
rodz. M. l.mn. n.
G2840
κοινοῦντα
koinounta
kalające
cz. praes. akt. imiesł. M. l.mn. n.
G3588
τὸν
ton
tego
rodz. B. l.poj. m.
G444
ἄνθρωπον,
anthrōpon
człowieka
rz. B. l.poj. m.
G3588
τὸ
to
to
rodz. M. l.poj. n.
G1161
δὲ
de
zaś
spój.
G449
ἀνίπτοις
aniptois
nieumytymi
przym. C. l.mn. ż.
G5495
χερσὶν
chersin
rękami
rz. C. l.mn. ż.
G2068
φαγεῖν
phagein
jeść
cz. aor. akt. bezok.
G3756
οὐ
ou
nie
przysł.
G2840
κοινοῖ
koinoi
kala
cz. praes. akt. ind. 3 os. l.poj.
G3588
τὸν
ton
tego
rodz. B. l.poj. m.
G444
ἄνθρωπον.
anthrōpon
człowieka
rz. B. l.poj. m.
Toć jest, co pokala człowieka: ale jeść nieumytemi rękoma, toć nie pokala człowieka.
Polskie glosy to przekład roboczy Scriptury (model deepseek-v4.1-flash): odpowiednik słowa w tym wersecie, w formie wynikającej z kontekstu; szare — odpowiednik słownikowy (słowo jeszcze bez glosy kontekstowej). Numery Stronga i hasła: STEPBible (Tyndale House, CC BY 4.0). Kliknięcie słowa otwiera hasło słownika.
Teksty: SBLGNT — SBL Greek New Testament © 2010 Society of Biblical Literature i Logos Bible Software (CC BY 4.0); morfologia: MorphGNT (CC BY-SA 3.0) · BG1632 — Biblia Gdańska (1632) — domena publiczna; plik cyfrowy: bible-api-io (MIT-0)