Sdz 12 · interlinia WLC
H6817
וַיִּצָּעֵק֙
i zebrał się
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H376
אִ֣ישׁ
mąż
rz. m. l.poj. konstr.
H669
אֶפְרַ֔יִם
Efraima
im. wł.
H5674a
וַֽיַּעֲבֹ֖ר
i przeszedł
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H6828
צָפ֑וֹנָה
na północ
rz. ż. l.poj. abs. + he kier.
H559
וַיֹּאמְר֨וּ
i powiedzieli
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.mn.
H3316
לְיִפְתָּ֜ח
do Jeftego
przyim. + im. wł.
H4069
מַדּ֣וּעַ
dlaczego
part. pyt.
H5674a
עָבַ֣רְתָּ
przeszedłeś
cz. Qal perf. 2 os. m. l.poj.
H3898a
לְהִלָּחֵ֣ם
aby walczyć
przyim. + cz. Nifal bezok. konstr.
H1121a
בִּבְנֵי
z synami
przyim. + rz. m. l.mn. konstr.
H5983
עַמּ֗וֹן
Ammona
im. wł.
·
וְלָ֨נוּ֙
a nas
spój. + przyim. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.mn.
H3808
לֹ֤א
nie
przecz.
H7121
קָרָ֨אתָ֙
wezwałeś
cz. Qal perf. 2 os. m. l.poj.
H3212
לָלֶ֣כֶת
aby iść
przyim. + cz. Qal bezok. konstr.
H5973a
עִמָּ֔ךְ
z tobą
przyim. + przyr. zaim. 2 os. ż. l.poj.
H1004b
בֵּיתְךָ֕
dom twój
rz. m. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 2 os. m. l.poj.
H8313
נִשְׂרֹ֥ף
spalimy
cz. Qal impf. 1 os. wsp. l.mn.
H5921a
עָלֶ֖יךָ
nad tobą
przyim. + przyr. zaim. 2 os. m. l.poj.
H784
בָּאֵֽשׁ
w ogniu
przyim. + rodz. + rz. m./ż. l.poj. abs.
I zebrali się mężowie Efraimscy, a przyszedłszy ku północy, rzekli do Jeftego: Przeczżeś szedł walczyć przeciwko synom Ammonowym, a nie wezwałeś nas, abyśmy szli z tobą? przetoż dom twój i ciebie spalimy ogniem.
H559
וַיֹּ֤אמֶר
i powiedział
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H3316
יִפְתָּח֙
Jefte
im. wł.
H413
אֲלֵיהֶ֔ם
do nich
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.mn.
H376
אִ֣ישׁ
mąż
rz. m. l.poj. konstr.
H7379
רִ֗יב
sporu
rz. m./ż. l.poj. abs.
H1961
הָיִ֛יתִי
byłem
cz. Qal perf. 1 os. wsp. l.poj.
H589
אֲנִ֛י
ja
zaim. os. 1 os. wsp. l.poj.
H5971a
וְעַמִּ֥י
i lud mój
spój. + rz. m. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H1121a
וּבְנֵֽי
i synowie
spój. + rz. m. l.mn. konstr.
H5983
עַמּ֖וֹן
Ammona
im. wł.
H3966
מְאֹ֑ד
bardzo
przysł.
H2199
וָאֶזְעַ֣ק
i wołałem
spój. + cz. Qal wajjiqtol 1 os. wsp. l.poj.
H853
אֶתְכֶ֔ם
was
ozn. dop. + przyr. zaim. 2 os. m. l.mn.
H3808
וְלֹֽא
a nie
spój. + przecz.
H3467
הוֹשַׁעְתֶּ֥ם
wybawiliście
cz. Hifil perf. 2 os. m. l.mn.
H853
אוֹתִ֖י
mnie
ozn. dop. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H3027
מִיָּדָֽם
z ręki ich
przyim. + rz. m./ż. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 3 os. m. l.mn.
I rzekł Jefte do nich: Miałem nie mały spór ja i lud mój z syny Ammonowymi, i wzywałem was, a nie wybawiliście mię z rąk ich.
H7200
וָֽאֶרְאֶ֞ה
i zobaczyłem
spój. + cz. Qal wajjiqtol 1 os. wsp. l.poj.
H3588a
כִּֽי
że
spój.
H369
אֵינְךָ֣
nie ma
przecz. + przyr. zaim. 2 os. m. l.poj.
H3467
מוֹשִׁ֗יע
wybawiciela
cz. Hifil imiesł. czyn. m. l.poj. abs.
H7760a
וָאָשִׂ֨ימָה
i położyłem
spój. + cz. Qal wajjiqtol 1 os. wsp. l.poj. + he parag.
H5315
נַפְשִׁ֤י
duszę moją
rz. m./ż. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H3709
בְכַפִּי֙
w dłoni mojej
przyim. + rz. ż. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H5674a
וָֽאֶעְבְּרָה֙
i przeszedłem
spój. + cz. Qal wajjiqtol 1 os. wsp. l.poj. + he parag.
H413
אֶל
do
przyim.
H1121a
בְּנֵ֣י
synów
rz. m. l.mn. konstr.
H5983
עַמּ֔וֹן
Ammona
im. wł.
H5414
וַיִּתְּנֵ֥ם
i wydał ich
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj. + przyr. zaim. 3 os. m. l.mn.
H3068
יְהוָ֖ה
JHWH
im. wł.
H3027
בְּיָדִ֑י
w rękę moją
przyim. + rz. m./ż. l.poj. konstr. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H4100
וְלָמָ֞ה
i dlaczego
spój. + przyim. + part. pyt.
H5927
עֲלִיתֶ֥ם
przyszliście
cz. Qal perf. 2 os. m. l.mn.
H413
אֵלַ֛י
do mnie
przyim. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
H3117
הַיּ֥וֹם
dzisiaj
rodz. + rz. m. l.poj. abs.
H2088
הַזֶּ֖ה
tego
rodz. + zaim. wsk.
H3898a
לְהִלָּ֥חֶם
aby walczyć
przyim. + cz. Nifal bezok. konstr.
·
בִּֽי
ze mną
przyim. + przyr. zaim. 1 os. wsp. l.poj.
A widząc, żeście mię wybawić nie chcieli, odważyłem zdrowie swoje, i ciągnąłem przeciw synom Ammonowym, a podał je Pan w ręce moje, i przeczżeście przyszli do mnie dnia tego, abyście walczyli przeciwko mnie?
H6908
וַיִּקְבֹּ֤ץ
i zgromadził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H3316
יִפְתָּח֙
Jefte
im. wł.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3605
כָּל
wszystkich
rz. m. l.poj. konstr.
H376
אַנְשֵׁ֣י
mężów
rz. m. l.mn. konstr.
H1568
גִלְעָ֔ד
Gileadu
im. wł.
H3898a
וַיִּלָּ֖חֶם
i walczył
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H854
אֶת
z
przyim.
H669
אֶפְרָ֑יִם
Efraimem
im. wł.
H5221
וַיַּכּוּ֩
i pobili
spój. + cz. Hifil wajjiqtol 3 os. m. l.mn.
H376
אַנְשֵׁ֨י
mężowie
rz. m. l.mn. konstr.
H1568
גִלְעָ֜ד
Gileadu
im. wł.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H669
אֶפְרַ֗יִם
Efraima
im. wł.
H3588a
כִּ֤י
bo
spój.
H559
אָמְרוּ֙
powiedzieli
cz. Qal perf. 3 os. wsp. l.mn.
H6412a
פְּלִיטֵ֤י
zbiegowie
rz. m. l.mn. konstr.
H669
אֶפְרַ֨יִם֙
Efraima
im. wł.
H859d
אַתֶּ֔ם
wy
zaim. os. 2 os. m. l.mn.
H1568
גִּלְעָ֕ד
Gilead
im. wł.
H8432
בְּת֥וֹךְ
pośród
przyim. + rz. m. l.poj. konstr.
H669
אֶפְרַ֖יִם
Efraima
im. wł.
H8432
בְּת֥וֹךְ
pośród
przyim. + rz. m. l.poj. konstr.
H4519
מְנַשֶּֽׁה
Manassesa
im. wł.
A tak zebrawszy Jefte wszystkie męże z Galaad, walczył z Efraimem; i porazili mężowie z Galaad Efraima, przeto iż mówili: Wy Galaadczycy, którzy się bawicie między Efraimitami i między Manasesytami, zbiegowieście od Efraimitów.
H3920
וַיִּלְכֹּ֥ד
i zdobył
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H1568
גִּלְעָ֛ד
Gilead
im. wł.
H853
אֶֽת
-
ozn. dop.
H4569b
מַעְבְּר֥וֹת
brodów
rz. ż. l.mn. konstr.
H3383
הַיַּרְדֵּ֖ן
Jordanu
rodz. + im. wł.
H669
לְאֶפְרָ֑יִם
dla Efraima
przyim. + im. wł.
H1961
וְֽ֠הָיָה
i stało się
spój. + cz. Qal perf. 3 os. m. l.poj.
H3588a
כִּ֣י
gdy
spój.
H559
יֹאמְר֞וּ
mówili
cz. Qal impf. 3 os. m. l.mn.
H6412a
פְּלִיטֵ֤י
zbiegowie
rz. m. l.mn. konstr.
H669
אֶפְרַ֨יִם֙
Efraima
im. wł.
H5674a
אֶעֱבֹ֔רָה
przejdę
cz. Qal impf. 1 os. wsp. l.poj.
H559
וַיֹּ֨אמְרוּ
i mówili
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.mn.
·
ל֧וֹ
mu
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H376
אַנְשֵֽׁי
mężowie
rz. m. l.mn. konstr.
H1568
גִלְעָ֛ד
Gileadu
im. wł.
H673
הַֽאֶפְרָתִ֥י
Efraimito
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
H859a
אַ֖תָּה
ty
zaim. os. 2 os. m. l.poj.
H559
וַיֹּ֥אמֶֽר
i mówił
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H3808
לֹֽא
nie
przecz.
I odjęli Galaadczycy brody Jordańskie Efraimowi; a gdy mówili uciekający z Efraimczyków: Niech przejdę, tedy pytali mężowie Galaadscy: A Efratejczykieś ty: A jeźli rzekł: Nie.
H559
וַיֹּ֣אמְרוּ
i mówili
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.mn.
·
לוֹ֩
mu
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H559
אֱמָר
powiedz
cz. Qal rozk. 2 os. m. l.poj.
H4994
נָ֨א
proszę
part. zach.
H7641a
שִׁבֹּ֜לֶת
Szibbolet
rz. ż. l.poj. abs.
H559
וַיֹּ֣אמֶר
i mówił
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H5451
סִבֹּ֗לֶת
Sibbolet
rz. ż. l.poj. abs.
H3808
וְלֹ֤א
a nie
spój. + przecz.
H3559a
יָכִין֙
mógł
cz. Hifil impf. 3 os. m. l.poj.
H1696
לְדַבֵּ֣ר
wymówić
przyim. + cz. Piel bezok. konstr.
H3651a
כֵּ֔ן
tak
part. wsk.
H270
וַיֹּאחֲז֣וּ
i chwycili
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.mn.
H853
אוֹת֔וֹ
go
ozn. dop. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H7819a
וַיִּשְׁחָט֖וּהוּ
i zarżnęli go
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.mn. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H413
אֶל
przy
przyim.
H4569b
מַעְבְּר֣וֹת
brodach
rz. ż. l.mn. konstr.
H3383
הַיַּרְדֵּ֑ן
Jordanu
rodz. + im. wł.
H5307
וַיִּפֹּ֞ל
i padło
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H6256
בָּעֵ֤ת
w czasie
przyim. + rodz. + rz. m./ż. l.poj. abs.
H1931
הַהִיא֙
owym
rodz. + zaim. os. 3 os. ż. l.poj.
H669
מֵֽאֶפְרַ֔יִם
z Efraima
przyim. + im. wł.
H705
אַרְבָּעִ֥ים
czterdzieści
licz. m./ż. l.mn. abs.
H8147
וּשְׁנַ֖יִם
i dwa
spój. + licz. m. l.podw. abs.
H505
אָֽלֶף
tysiące
licz. m./ż. l.poj. abs.
Tedy mu mówili: Wymówże teraz Szybolet; jeźli rzekł: Sybolet, a inaczej nie mógł wymówić, tedy pojmawszy go, zabijali go u brodu Jordańskiego. I poległo na on czas z Efraima czterdzieści i dwa tysiące.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֥ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H3316
יִפְתָּ֛ח
Jefte
im. wł.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֖ל
Izraela
im. wł.
H8337
שֵׁ֣שׁ
sześć
licz. ż. l.poj. abs.
H8141
שָׁנִ֑ים
lat
rz. ż. l.mn. abs.
H4191
וַיָּ֗מָת
i umarł
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H3316
יִפְתָּח֙
Jefte
im. wł.
H1569
הַגִּלְעָדִ֔י
Gileadczyk
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
H6912
וַיִּקָּבֵ֖ר
i został pochowany
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H5892b
בְּעָרֵ֥י
w miastach
przyim. + rz. ż. l.mn. konstr.
H1568
גִלְעָֽד
Gileadu
im. wł.
A tak sądził Jefte Galaadczyk Izraela przez sześć lat; potem umarł Jefte Galaadczyk, a pogrzebion jest w jednem z miast Galaadskich.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֤ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H310a
אַֽחֲרָיו֙
po nim
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֔ל
Izraela
im. wł.
H78
אִבְצָ֖ן
Ibsan
im. wł.
·
מִבֵּ֥ית
z Bet
przyim. + im. wł.
H1035
לָֽחֶם
Lechem
im. wł.
Potem sądził po nim Izraela Abesan z Betlehem.
H1961
וַיְהִי
i miał
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
·
ל֞וֹ
mu
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H7970
שְׁלֹשִׁ֣ים
trzydziestu
licz. m./ż. l.mn. abs.
H1121a
בָּנִ֗ים
synów
rz. m. l.mn. abs.
H7970
וּשְׁלֹשִׁ֤ים
i trzydzieści
spój. + licz. m./ż. l.mn. abs.
H1323
בָּנוֹת֙
córek
rz. ż. l.mn. abs.
H7971
שִׁלַּ֣ח
wysłał
cz. Piel perf. 3 os. m. l.poj.
H2351
הַח֔וּצָה
na zewnątrz
rodz. + rz. m. l.poj. abs. + he kier.
H7970
וּשְׁלֹשִׁ֣ים
i trzydzieści
spój. + licz. m./ż. l.mn. abs.
H1323
בָּנ֔וֹת
córek
rz. ż. l.mn. abs.
H935
הֵבִ֥יא
sprowadził
cz. Hifil perf. 3 os. m. l.poj.
H1121a
לְבָנָ֖יו
dla synów swoich
przyim. + rz. m. l.mn. konstr. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H4480a
מִן
z
przyim.
H2351
הַח֑וּץ
zewnątrz
rodz. + rz. m. l.poj. abs.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֥ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֖ל
Izraela
im. wł.
H7651
שֶׁ֥בַע
siedem
licz. ż. l.poj. abs.
H8141
שָׁנִֽים
lat
rz. ż. l.mn. abs.
A miał trzydzieści synów, i trzydzieści córek, które powydawał od siebie, trzydzieści żon przywiódł synom swoim zinąd, i sądził Izraela przez siedem lat.
H4191
וַיָּ֣מָת
i umarł
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H78
אִבְצָ֔ן
Ibsan
im. wł.
H6912
וַיִּקָּבֵ֖ר
i został pochowany
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
·
בְּבֵ֥ית
w Bet
przyim. + im. wł.
H1035
לָֽחֶם
Lechem
im. wł.
Umarł potem Abesan, i pogrzebion jest w Betlehem.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֤ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H310a
אַֽחֲרָיו֙
po nim
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֔ל
Izraela
im. wł.
H356
אֵיל֖וֹן
Elon
im. wł.
H2075
הַזְּבֽוּלֹנִ֑י
Zabulonita
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֥ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֖ל
Izraela
im. wł.
H6235
עֶ֥שֶׂר
dziesięć
licz. ż. l.poj. abs.
H8141
שָׁנִֽים
lat
rz. ż. l.mn. abs.
A po nim sądził Izraela Elon Zabulończyk, i sądził Izraela przez dziesięć lat.
H4191
וַיָּ֖מָת
i umarł
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H356
אֵל֣וֹן
Elon
im. wł.
H2075
הַזְּבֽוּלֹנִ֑י
Zabulonita
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
H6912
וַיִּקָּבֵ֥ר
i został pochowany
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H357
בְּאַיָּל֖וֹן
w Aijalon
przyim. + im. wł.
H776
בְּאֶ֥רֶץ
w ziemi
przyim. + rz. m./ż. l.poj. konstr.
H2074
זְבוּלֻֽן
Zabulona
im. wł.
Potem umarł Elon Zabulończyk, i pogrzebiony jest w Ajalon w ziemi Zabulon.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֥ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H310a
אַחֲרָ֖יו
po nim
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֑ל
Izraela
im. wł.
H5658
עַבְדּ֥וֹן
Abdon
im. wł.
H1121a
בֶּן
syn
rz. m. l.poj. konstr.
H1985
הִלֵּ֖ל
Hillela
im. wł.
H6553
הַפִּרְעָתוֹנִֽי
Piratończyk
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
A po nim sądził Izraela Abdon, syn Hellelów, Faratończyk.
H1961
וַיְהִי
i miał
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
·
ל֞וֹ
mu
przyim. + przyr. zaim. 3 os. m. l.poj.
H705
אַרְבָּעִ֣ים
czterdziestu
licz. m./ż. l.mn. abs.
H1121a
בָּנִ֗ים
synów
rz. m. l.mn. abs.
H7970
וּשְׁלֹשִׁים֙
i trzydziestu
spój. + licz. m./ż. l.mn. abs.
H1121a
בְּנֵ֣י
synów
rz. m. l.mn. konstr.
H1121a
בָנִ֔ים
synów
rz. m. l.mn. abs.
H7392
רֹכְבִ֖ים
jeżdżących
cz. Qal imiesł. czyn. m. l.mn. abs.
H5921a
עַל
na
przyim.
H7657
שִׁבְעִ֣ים
siedemdziesięciu
licz. m./ż. l.mn. abs.
H5895
עֲיָרִ֑ם
źrebiętach
rz. m. l.mn. abs.
H8199
וַיִּשְׁפֹּ֥ט
i sądził
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H853
אֶת
-
ozn. dop.
H3478
יִשְׂרָאֵ֖ל
Izraela
im. wł.
H8083
שְׁמֹנֶ֥ה
osiem
licz. ż. l.poj. abs.
H8141
שָׁנִֽים
lat
rz. ż. l.mn. abs.
A ten miał czterdzieści synów, i trzydzieści wnuków, którzy jeździli na siedemdziesięciu oślętach; i sądził Izraela przez osiem lat.
H4191
וַיָּ֛מָת
i umarł
spój. + cz. Qal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H5658
עַבְדּ֥וֹן
Abdon
im. wł.
H1121a
בֶּן
syn
rz. m. l.poj. konstr.
H1985
הִלֵּ֖ל
Hillela
im. wł.
H6553
הַפִּרְעָתוֹנִ֑י
Piratończyk
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
H6912
וַיִּקָּבֵ֤ר
i został pochowany
spój. + cz. Nifal wajjiqtol 3 os. m. l.poj.
H6552
בְּפִרְעָתוֹן֙
w Piratonie
przyim. + im. wł.
H776
בְּאֶ֣רֶץ
w ziemi
przyim. + rz. m./ż. l.poj. konstr.
H669
אֶפְרַ֔יִם
Efraima
im. wł.
H2022
בְּהַ֖ר
na górze
przyim. + rz. m. l.poj. konstr.
H6003
הָעֲמָלֵקִֽי
Amalekity
rodz. + rz. etn. m. l.poj. abs.
Umarł potem Abdon, syn Hellelów, Faratończyk, i pogrzebiony jest w Faratonie w ziemi Efraimskiej, na górze Amalekitów.
Polskie glosy to przekład roboczy Scriptury (model deepseek-v4.1-flash): odpowiednik słowa w tym wersecie, w formie wynikającej z kontekstu; szare — odpowiednik słownikowy (słowo jeszcze bez glosy kontekstowej). Numery Stronga i hasła: STEPBible (Tyndale House, CC BY 4.0). Kliknięcie słowa otwiera hasło słownika.
Teksty: WLC — Westminster Leningrad Codex — domena publiczna; lematy i morfologia: Open Scriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0) · BG1632 — Biblia Gdańska (1632) — domena publiczna; plik cyfrowy: bible-api-io (MIT-0)