| Prz 23,1 |
ἐὰν καθίσῃς δειπνεῖν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν νοητῶς νόει τὰ παρατιθέμενά σοι
|
—
|
כִּֽי תֵ֭שֵׁב לִלְח֣וֹם אֶת מוֹשֵׁ֑ל בִּ֥ין תָּ֝בִ֗ין אֶת אֲשֶׁ֥ר לְפָנֶֽיךָ
|
Gdy siądziesz, abyś jadł z panem, uważaj pilnie, kto jest przed tobą;
|
| Prz 23,2 |
καὶ ἐπίβαλλε τὴν χεῖρά σου εἰδὼς ὅτι τοιαῦτά σε δεῖ παρασκευάσαι
|
—
|
וְשַׂמְתָּ֣ שַׂכִּ֣ין בְּלֹעֶ֑ךָ אִם בַּ֖עַל נֶ֣פֶשׁ אָֽתָּה
|
Inaczej wraziłbyś nóż w gardło swoje, jeźlibyś był chciwy pokarmu.
|
| Prz 23,3 |
εἰ δὲ ἀπληστότερος εἶ μὴ ἐπιθύμει τῶν ἐδεσμάτων αὐτοῦ ταῦτα γὰρ ἔχεται ζωῆς ψευδοῦς
|
—
|
אַל תִּ֭תְאָו לְמַטְעַמּוֹתָ֑יו וְ֝ה֗וּא לֶ֣חֶם כְּזָבִֽים
|
Nie pragnij łakoci jego ; bo są pokarmem obłudnym.
|
| Prz 23,4 |
μὴ παρεκτείνου πένης ὢν πλουσίῳ τῇ δὲ σῇ ἐννοίᾳ ἀπόσχου
|
—
|
אַל תִּיגַ֥ע לְֽהַעֲשִׁ֑יר מִֽבִּינָתְךָ֥ חֲדָֽל
|
Nie staraj się, abyś się zbogacił; owszem, zaniechaj opatrzności twojej.
|
| Prz 23,5 |
ἐὰν ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄμμα πρὸς αὐτόν οὐδαμοῦ φανεῖται κατεσκεύασται γὰρ αὐτῷ πτέρυγες ὥσπερ ἀετοῦ καὶ ὑποστρέφει εἰς τὸν οἶκον τοῦ προεστηκότος αὐτοῦ
|
—
|
התעוף עֵינֶ֥יךָ בּ֗וֹ וְֽאֵ֫ינֶ֥נּוּ כִּ֤י עָשֹׂ֣ה יַעֲשֶׂה לּ֣וֹ כְנָפַ֑יִם כְּ֝נֶ֗שֶׁר ועיף הַשָּׁמָֽיִם
|
I miałżebyś obrócić oczy twoje na bogactwo, które prędko niszczeje? bo sobie uczyni skrzydła podobne orlim, i uleci do nieba.
|
| Prz 23,6 |
μὴ συνδείπνει ἀνδρὶ βασκάνῳ μηδὲ ἐπιθύμει τῶν βρωμάτων αὐτοῦ
|
—
|
אַל תִּלְחַ֗ם אֶת לֶ֭חֶם רַ֣ע עָ֑יִן וְאַל תתאו לְמַטְעַמֹּתָֽיו
|
Nie jedz chleba człowieka zazdrosnego, a nie żądaj łakoci jego.
|
| Prz 23,7 |
ὃν τρόπον γὰρ εἴ τις καταπίοι τρίχα οὕτως ἐσθίει καὶ πίνει
|
—
|
כִּ֤י כְּמוֹ שָׁעַ֥ר בְּנַפְשׁ֗וֹ כֶּ֫ן ה֥וּא אֱכֹ֣ל וּ֭שְׁתֵה יֹ֣אמַר לָ֑ךְ וְ֝לִבּ֗וֹ בַּל עִמָּֽךְ
|
Albowiem jako on ciebie waży w myśli swej, tak ty waż pokarm jego. Mówić: Jedz i pij, ale serce jego nie jest z tobą.
|
| Prz 23,8 |
μηδὲ πρὸς σὲ εἰσαγάγῃς αὐτὸν καὶ φάγῃς τὸν ψωμόν σου μετ᾿ αὐτοῦ ἐξεμέσει γὰρ αὐτὸν καὶ λυμανεῖται τοὺς λόγους σου τοὺς καλούς
|
—
|
פִּֽתְּךָ אָכַ֥לְתָּ תְקִיאֶ֑נָּה וְ֝שִׁחַ֗תָּ דְּבָרֶ֥יךָ הַנְּעִימִֽים
|
Sztuczkę twoję, którąś zjadł, zwrócisz, a utracisz wdzięczne słowa twoje.
|
| Prz 23,9 |
εἰς ὦτα ἄφρονος μηδὲν λέγε μήποτε μυκτηρίσῃ τοὺς συνετοὺς λόγους σου
|
—
|
בְּאָזְנֵ֣י כְ֭סִיל אַל תְּדַבֵּ֑ר כִּֽי יָ֝ב֗וּז לְשֵׂ֣כֶל מִלֶּֽיךָ
|
Przed głupim nie mów; albowiem wzgardzi roztropnością powieści twoich.
|
| Prz 23,10 |
μὴ μεταθῇς ὅρια αἰώνια εἰς δὲ κτῆμα ὀρφανῶν μὴ εἰσέλθῃς
|
—
|
אַל תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם וּבִשְׂדֵ֥י יְ֝תוֹמִ֗ים אַל תָּבֹֽא
|
Nie przenoś granicy starej, a na rolę sierotek nie wchodź.
|
| Prz 23,11 |
ὁ γὰρ λυτρούμενος αὐτοὺς κύριος κραταιός ἐστιν καὶ κρινεῖ τὴν κρίσιν αὐτῶν μετὰ σοῦ
|
—
|
כִּֽי גֹאֲלָ֥ם חָזָ֑ק הֽוּא יָרִ֖יב אֶת רִיבָ֣ם אִתָּֽךְ
|
Bo obrońca ich możny; onci się podejmuje sprawy ich przeciwko tobie.
|
| Prz 23,12 |
δὸς εἰς παιδείαν τὴν καρδίαν σου τὰ δὲ ὦτά σου ἑτοίμασον λόγοις αἰσθήσεως
|
—
|
הָבִ֣יאָה לַמּוּסָ֣ר לִבֶּ֑ךָ וְ֝אָזְנֶ֗ךָ לְאִמְרֵי דָֽעַת
|
Obróć do nauki serce twoje, a uszy twoje do powieści umiejętności.
|
| Prz 23,13 |
μὴ ἀπόσχῃ νήπιον παιδεύειν ὅτι ἐὰν πατάξῃς αὐτὸν ῥάβδῳ οὐ μὴ ἀποθάνῃ
|
—
|
אַל תִּמְנַ֣ע מִנַּ֣עַר מוּסָ֑ר כִּֽי תַכֶּ֥נּוּ בַ֝שֵּׁ֗בֶט לֹ֣א יָמֽוּת
|
Nie odejmuj od młodego karności; bo jeźli go ubijesz rózgą, nie umrze.
|
| Prz 23,14 |
σὺ μὲν γὰρ πατάξεις αὐτὸν ῥάβδῳ τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου ῥύσῃ
|
—
|
אַ֭תָּה בַּשֵּׁ֣בֶט תַּכֶּ֑נּוּ וְ֝נַפְשׁ֗וֹ מִשְּׁא֥וֹל תַּצִּֽיל
|
Ty go bij rózgą, a duszę jego z piekła wyrwiesz.
|
| Prz 23,15 |
υἱέ ἐὰν σοφὴ γένηταί σου ἡ καρδία εὐφρανεῖς καὶ τὴν ἐμὴν καρδίαν
|
—
|
בְּ֭נִי אִם חָכַ֣ם לִבֶּ֑ךָ יִשְׂמַ֖ח לִבִּ֣י גַם אָֽנִי
|
Synu mój! będzieli mądre serce twoje, będzie się weseliło serce moje, serce moje we mnie;
|
| Prz 23,16 |
καὶ ἐνδιατρίψει λόγοις τὰ σὰ χείλη πρὸς τὰ ἐμὰ χείλη ἐὰν ὀρθὰ ὦσιν
|
—
|
וְתַעְלֹ֥זְנָה כִלְיוֹתָ֑י בְּדַבֵּ֥ר שְׂ֝פָתֶ֗יךָ מֵישָׁרִֽים
|
I rozweselą się nerki moje, gdy będą mówiły wargi twoje, co jest prawego.
|
| Prz 23,17 |
μὴ ζηλούτω ἡ καρδία σου ἁμαρτωλούς ἀλλὰ ἐν φόβῳ κυρίου ἴσθι ὅλην τὴν ἡμέραν
|
—
|
אַל יְקַנֵּ֣א לִ֭בְּךָ בַּֽחַטָּאִ֑ים כִּ֥י אִם בְּיִרְאַת יְ֝הוָ֗ה כָּל הַיּֽוֹם
|
Niech nie zajrzy serce twoje grzesznikom; ale raczej chodż w bojańni Pańskiej na każdy dzień;
|
| Prz 23,18 |
ἐὰν γὰρ τηρήσῃς αὐτά ἔσται σοι ἔκγονα ἡ δὲ ἐλπίς σου οὐκ ἀποστήσεται
|
—
|
כִּ֭י אִם יֵ֣שׁ אַחֲרִ֑ית וְ֝תִקְוָתְךָ֗ לֹ֣א תִכָּרֵֽת
|
Bo iż jest zapłata, przeto nadzieja twoja nie będzie wykorzeniona.
|
| Prz 23,19 |
ἄκουε υἱέ καὶ σοφὸς γίνου καὶ κατεύθυνε ἐννοίας σῆς καρδίας
|
—
|
שְׁמַע אַתָּ֣ה בְנִ֣י וַחֲכָ֑ם וְאַשֵּׁ֖ר בַּדֶּ֣רֶךְ לִבֶּֽךָ
|
Słuchaj, synu mój! a bądź mądry, i nawiedź na drogę serce twoje.
|
| Prz 23,20 |
μὴ ἴσθι οἰνοπότης μηδὲ ἐκτείνου συμβολαῖς κρεῶν τε ἀγορασμοῖς
|
—
|
אַל תְּהִ֥י בְסֹֽבְאֵי יָ֑יִן בְּזֹלֲלֵ֖י בָשָׂ֣ר לָֽמוֹ
|
Nie bywaj między pijanicami wina, ani między żarłokami mięsa;
|
| Prz 23,21 |
πᾶς γὰρ μέθυσος καὶ πορνοκόπος πτωχεύσει καὶ ἐνδύσεται διερρηγμένα καὶ ῥακώδη πᾶς ὑπνώδης
|
—
|
כִּי סֹבֵ֣א וְ֭זוֹלֵל יִוָּרֵ֑שׁ וּ֝קְרָעִ֗ים תַּלְבִּ֥ישׁ נוּמָֽה
|
Boć pijanica i żarłok zubożeje, a ospały w łatach chodzić będzie.
|
| Prz 23,22 |
ἄκουε υἱέ πατρὸς τοῦ γεννήσαντός σε καὶ μὴ καταφρόνει ὅτι γεγήρακέν σου ἡ μήτηρ
|
—
|
שְׁמַ֣ע לְ֭אָבִיךָ זֶ֣ה יְלָדֶ֑ךָ וְאַל תָּ֝ב֗וּז כִּֽי זָקְנָ֥ה אִמֶּֽךָ
|
Słuchaj ojca twego, który cię spłodził, a nie pogardzaj matką twoją, gdy się zstarzeje.
|
| Prz 23,23 |
—
|
—
|
אֱמֶ֣ת קְ֭נֵה וְאַל תִּמְכֹּ֑ר חָכְמָ֖ה וּמוּסָ֣ר וּבִינָֽה
|
Kupuj prawdę, a nie sprzedawaj jej; kupuj mądrość, umiejętność i rozum.
|
| Prz 23,24 |
καλῶς ἐκτρέφει πατὴρ δίκαιος ἐπὶ δὲ υἱῷ σοφῷ εὐφραίνεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ
|
—
|
גול יגול אֲבִ֣י צַדִּ֑יק יולד חָ֝כָ֗ם וישמח בּֽוֹ
|
Bardzo się raduje ojciec sprawiedliwego, a kto spłodził mądrego, weseli się z niego.
|
| Prz 23,25 |
εὐφραινέσθω ὁ πατὴρ καὶ ἡ μήτηρ ἐπὶ σοί καὶ χαιρέτω ἡ τεκοῦσά σε
|
—
|
יִֽשְׂמַח אָבִ֥יךָ וְאִמֶּ֑ךָ וְ֝תָגֵ֗ל יֽוֹלַדְתֶּֽךָ
|
Niech się tedy weseli ojciec twój, i matka twoja; i niech się rozraduje rodzicielka twoja.
|
| Prz 23,26 |
δός μοι υἱέ σὴν καρδίαν οἱ δὲ σοὶ ὀφθαλμοὶ ἐμὰς ὁδοὺς τηρείτωσαν
|
—
|
תְּנָֽה בְנִ֣י לִבְּךָ֣ לִ֑י וְ֝עֵינֶ֗יךָ דְּרָכַ֥י תרצנה
|
Synu mój! daj mi serce twoje, a oczy twoje niechaj strzegą dróg moich.
|
| Prz 23,27 |
πίθος γὰρ τετρημένος ἐστὶν ἀλλότριος οἶκος καὶ φρέαρ στενὸν ἀλλότριον
|
—
|
כִּֽי שׁוּחָ֣ה עֲמֻקָּ֣ה זוֹנָ֑ה וּבְאֵ֥ר צָ֝רָ֗ה נָכְרִיָּֽה
|
Bo nierządnica jest dół głęboki, a cudza żona jest studnia ciasna.
|
| Prz 23,28 |
οὗτος γὰρ συντόμως ἀπολεῖται καὶ πᾶς παράνομος ἀναλωθήσεται
|
—
|
אַף הִ֭יא כְּחֶ֣תֶף תֶּֽאֱרֹ֑ב וּ֝בוֹגְדִ֗ים בְּאָדָ֥ם תּוֹסִֽף
|
Ona też jako zbojca zasadzki czyni, a zuchwalców między ludźmi rozmnaża.
|
| Prz 23,29 |
τίνι οὐαί τίνι θόρυβος τίνι κρίσις τίνι ἀηδίαι καὶ λέσχαι τίνι συντρίμματα διὰ κενῆς τίνος πέλειοι οἱ ὀφθαλμοί
|
—
|
לְמִ֨י א֥וֹי לְמִ֪י אֲב֡וֹי לְמִ֤י מדונים לְמִ֥י שִׂ֗יחַ לְ֭מִי פְּצָעִ֣ים חִנָּ֑ם לְ֝מִ֗י חַכְלִל֥וּת עֵינָֽיִם
|
Komu biada? Komu niestety? Komu zwady? Komu krzyk? Komu rany daremne? Komu zapalenie oczów?
|
| Prz 23,30 |
οὐ τῶν ἐγχρονιζόντων ἐν οἴνοις οὐ τῶν ἰχνευόντων ποῦ πότοι γίνονται
|
—
|
לַֽמְאַחֲרִ֥ים עַל הַיָּ֑יִן לַ֝בָּאִ֗ים לַחְקֹ֥ר מִמְסָֽךְ
|
Tym, którzy siadają na winie; tym, którzy chodzą, szukając przyprawnego wina.
|
| Prz 23,31 |
μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ ἀλλὰ ὁμιλεῖτε ἀνθρώποις δικαίοις καὶ ὁμιλεῖτε ἐν περιπάτοις ἐὰν γὰρ εἰς τὰς φιάλας καὶ τὰ ποτήρια δῷς τοὺς ὀφθαλμούς σου ὕστερον περιπατήσεις γυμνότερος ὑπέρου
|
—
|
אַל תֵּ֥רֶא יַיִן֮ כִּ֪י יִתְאַ֫דָּ֥ם כִּֽי יִתֵּ֣ן בכיס עֵינ֑וֹ יִ֝תְהַלֵּ֗ךְ בְּמֵישָׁרִֽים
|
Nie zapatruj się na wino, gdy się rumieni, i gdy wydaje w kubku łunę swoję, a prosto wyskakuje.
|
| Prz 23,32 |
τὸ δὲ ἔσχατον ὥσπερ ὑπὸ ὄφεως πεπληγὼς ἐκτείνεται καὶ ὥσπερ ὑπὸ κεράστου διαχεῖται αὐτῷ ὁ ἰός
|
—
|
אַ֭חֲרִיתוֹ כְּנָחָ֣שׁ יִשָּׁ֑ךְ וּֽכְצִפְעֹנִ֥י יַפְרִֽשׁ
|
Bo na koniec jako wąż ukąsi, a jako żmija uszczknie;
|
| Prz 23,33 |
οἱ ὀφθαλμοί σου ὅταν ἴδωσιν ἀλλοτρίαν τὸ στόμα σου τότε λαλήσει σκολιά
|
—
|
עֵ֭ינֶיךָ יִרְא֣וּ זָר֑וֹת וְ֝לִבְּךָ֗ יְדַבֵּ֥ר תַּהְפֻּכֽוֹת
|
Oczy twoje patrzyć będą na cudze żony, a serce twe będzie mówiło przewrotności;
|
| Prz 23,34 |
καὶ κατακείσῃ ὥσπερ ἐν καρδίᾳ θαλάσσης καὶ ὥσπερ κυβερνήτης ἐν πολλῷ κλύδωνι
|
—
|
וְ֭הָיִיתָ כְּשֹׁכֵ֣ב בְּלֶב יָ֑ם וּ֝כְשֹׁכֵ֗ב בְּרֹ֣אשׁ חִבֵּֽל
|
I będziesz jako ten, który leży w pośród morza, a jako ten, który śpi na wierzchu masztu;
|
| Prz 23,35 |
ἐρεῖς δέ τύπτουσίν με καὶ οὐκ ἐπόνεσα καὶ ἐνέπαιξάν μοι ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν πότε ὄρθρος ἔσται ἵνα ἐλθὼν ζητήσω μεθ᾿ ὧν συνελεύσομαι
|
—
|
הִכּ֥וּנִי בַל חָלִיתִי֮ הֲלָמ֗וּנִי בַּל יָ֫דָ֥עְתִּי מָתַ֥י אָקִ֑יץ א֝וֹסִ֗יף אֲבַקְשֶׁ֥נּוּ עֽוֹד
|
Rzeczesz:Ubito mię, a nie stękałem, potłuczono mię, a nie czułem. Gdy się ocucę, udam się zaś do tego.
|
