| Prz 22,1 |
αἱρετώτερον ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή
|
—
|
נִבְחָ֣ר שֵׁ֭ם מֵעֹ֣שֶׁר רָ֑ב מִכֶּ֥סֶף וּ֝מִזָּהָ֗ב חֵ֣ן טֽוֹב
|
Lepsze jest dobre imię, niż bogactwa wielkie; a przyjaźń lepsza, niż srebro i złoto.
|
| Prz 22,2 |
πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις ἀμφοτέρους δὲ ὁ κύριος ἐποίησεν
|
—
|
עָשִׁ֣יר וָרָ֣שׁ נִפְגָּ֑שׁוּ עֹשֵׂ֖ה כֻלָּ֣ם יְהוָֽה
|
Bogaty i ubogi spotkali się z sobą; ale Pan jest obydwóch stworzycielem.
|
| Prz 22,3 |
πανοῦργος ἰδὼν πονηρὸν τιμωρούμενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζημιώθησαν
|
—
|
עָר֤וּם רָאָ֣ה רָעָ֣ה ויסתר וּ֝פְתָיִ֗ים עָבְר֥וּ וְֽנֶעֱנָֽשׁוּ
|
Ostrożny widząc złe ukrywa się; ale prostacy wprost idąc wpadają w szkodę.
|
| Prz 22,4 |
γενεὰ σοφίας φόβος κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή
|
—
|
עֵ֣קֶב עֲ֭נָוָה יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה עֹ֖שֶׁר וְכָב֣וֹד וְחַיִּֽים
|
Pokory i bojaźni Pańskiej nagrodą jest bogactwo, i sława i żywot.
|
| Prz 22,5 |
τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν
|
—
|
צִנִּ֣ים פַּ֭חִים בְּדֶ֣רֶךְ עִקֵּ֑שׁ שׁוֹמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗וֹ יִרְחַ֥ק מֵהֶֽם
|
Ciernie i sidła są na drodze przewrotnego; kto strzeże duszy swej, oddala się od nich.
|
| Prz 22,6 |
—
|
—
|
חֲנֹ֣ךְ לַ֭נַּעַר עַל פִּ֣י דַרְכּ֑וֹ גַּ֥ם כִּֽי יַ֝זְקִ֗ין לֹֽא יָס֥וּר מִמֶּֽנָּה
|
Ćwicz młodego według potrzeby drogi jego; bo gdy się zstarzeje, nie odstąpi od niej.
|
| Prz 22,7 |
πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσιν καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανιοῦσιν
|
—
|
עָ֭שִׁיר בְּרָשִׁ֣ים יִמְשׁ֑וֹל וְעֶ֥בֶד לֹ֝וֶ֗ה לְאִ֣ישׁ מַלְוֶֽה
|
Bogaty nad ubogimi panuje; ale ten, co pożycza, sługą bywa tego, który mu pożycza.
|
| Prz 22,8 |
ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ θεός ματαιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει
|
—
|
זוֹרֵ֣עַ עַ֭וְלָה יקצור אָ֑וֶן וְשֵׁ֖בֶט עֶבְרָת֣וֹ יִכְלֶֽה
|
Kto sieje nieprawość, żąć będzie utrapienie, a rózga gniewu jego ustanie.
|
| Prz 22,9 |
ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκεν τῷ πτωχῷ νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων
|
—
|
טֽוֹב עַ֭יִן ה֣וּא יְבֹרָ֑ךְ כִּֽי נָתַ֖ן מִלַּחְמ֣וֹ לַדָּֽל
|
Oko dobrotliwe, toć będzie ubłogosławione; bo udziela chleba swego ubogiemu.
|
| Prz 22,10 |
ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ πάντας ἀτιμάζει
|
—
|
גָּ֣רֵֽשׁ לֵ֭ץ וְיֵצֵ֣א מָד֑וֹן וְ֝יִשְׁבֹּ֗ת דִּ֣ין וְקָלֽוֹן
|
Wyrzuć naśmiewcę, a ustanie zwada; owszem uspokoi się swar i pohańbienie.
|
| Prz 22,11 |
ἀγαπᾷ κύριος ὁσίας καρδίας δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι χείλεσιν ποιμαίνει βασιλεύς
|
—
|
אֹהֵ֥ב טהור לֵ֑ב חֵ֥ן שְׂ֝פָתָ֗יו רֵעֵ֥הוּ מֶֽלֶךְ
|
Kto miłuje czystość serca, a jest wdzięczność w wargach jego, temu król przyjacielem będzie.
|
| Prz 22,12 |
οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν φαυλίζει δὲ λόγους παράνομος
|
—
|
עֵינֵ֣י יְ֭הוָה נָ֣צְרוּ דָ֑עַת וַ֝יְסַלֵּ֗ף דִּבְרֵ֥י בֹגֵֽד
|
Oczy Pańskie strzegą umiejętności; ale przedsięwzięcia przewrotnego podwraca.
|
| Prz 22,13 |
προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί
|
—
|
אָמַ֣ר עָ֭צֵל אֲרִ֣י בַח֑וּץ בְּת֥וֹךְ רְ֝חֹב֗וֹת אֵֽרָצֵֽחַ
|
Leniwiec mówi: Lew na dworzu, w pośród ulicy bym był zabity.
|
| Prz 22,14 |
βόθρος βαθὺς στόμα παρανόμου ὁ δὲ μισηθεὶς ὑπὸ κυρίου ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ᾿ αὐτῶν ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς
|
—
|
שׁוּחָ֣ה עֲ֭מֻקָּה פִּ֣י זָר֑וֹת זְע֥וּם יְ֝הוָ֗ה יפול שָֽׁם
|
Usta obcych niewiast są dół głęboki; na kogo się Pan gniewa, wpadnie tam.
|
| Prz 22,15 |
ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου ῥάβδος δὲ καὶ παιδεία μακρὰν ἀπ᾿ αὐτοῦ
|
—
|
אִ֭וֶּלֶת קְשׁוּרָ֣ה בְלֶב נָ֑עַר שֵׁ֥בֶט מ֝וּסָ֗ר יַרְחִיקֶ֥נָּה מִמֶּֽנּוּ
|
Głupstwo przywiązane jest do serca młodego; ale rózga karności oddali je od niego.
|
| Prz 22,16 |
ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ δίδωσιν δὲ πλουσίῳ ἐπ᾿ ἐλάσσονι
|
—
|
עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל לְהַרְבּ֣וֹת ל֑וֹ נֹתֵ֥ן לְ֝עָשִׁ֗יר אַךְ לְמַחְסֽוֹר
|
Kto ciemięży ubogiego, aby sobie przysporzył, także kto daje bogatemu: pewnie zubożeje.
|
| Prz 22,17 |
λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὖς καὶ ἄκουε ἐμὸν λόγον τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον ἵνα γνῷς ὅτι καλοί εἰσιν
|
—
|
הַ֥ט אָזְנְךָ֗ וּ֭שְׁמַע דִּבְרֵ֣י חֲכָמִ֑ים וְ֝לִבְּךָ֗ תָּשִׁ֥ית לְדַעְתִּֽי
|
Nakłoń ucha twego, a słuchaj słów mądrych, a serce twoje przyłóż ku nauce mojej;
|
| Prz 22,18 |
καὶ ἐὰν ἐμβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου εὐφρανοῦσίν σε ἅμα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν
|
—
|
כִּֽי נָ֭עִים כִּֽי תִשְׁמְרֵ֣ם בְּבִטְנֶ֑ךָ יִכֹּ֥נוּ יַ֝חְדָּ֗ו עַל שְׂפָתֶֽיךָ
|
Boć to będzie uciechą, gdy je zachowasz w sercu twojem, gdy będą społem sporządzone w wargach twoich;
|
| Prz 22,19 |
ἵνα σου γένηται ἐπὶ κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ
|
—
|
לִהְי֣וֹת בַּ֭יהוָה מִבְטַחֶ֑ךָ הוֹדַעְתִּ֖יךָ הַיּ֣וֹם אַף אָֽתָּה
|
Aby było w Panu ufanie twoje; oznajmujęć to dziś, a ty tak czyń.
|
| Prz 22,20 |
καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου
|
—
|
הֲלֹ֤א כָתַ֣בְתִּי לְ֭ךָ שלשום בְּמ֖וֹעֵצֹ֣ת וָדָֽעַת
|
Izalim ci nie napisał znamienitych rzeczy z strony rad i umiejętności,
|
| Prz 22,21 |
διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν τοῦ ἀποκρίνεσθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι
|
—
|
לְהוֹדִֽיעֲךָ֗ קֹ֭שְׁטְ אִמְרֵ֣י אֱמֶ֑ת לְהָשִׁ֥יב אֲמָרִ֥ים אֱ֝מֶ֗ת לְשֹׁלְחֶֽיךָ
|
Abym ci do wiadomości podał pewność powieści prawdziwych, abyś umiał odnosić słowa prawdy tym, którzy cię posłali.
|
| Prz 22,22 |
μὴ ἀποβιάζου πένητα πτωχὸς γάρ ἐστιν καὶ μὴ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις
|
—
|
אַֽל תִּגְזָל דָּ֭ל כִּ֣י דַל ה֑וּא וְאַל תְּדַכֵּ֖א עָנִ֣י בַשָּֽׁעַר
|
Nie odzieraj nędznego, przeto że nędzny jest; ani ubogiego w bramie uciskaj.
|
| Prz 22,23 |
ὁ γὰρ κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν καὶ ῥύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν
|
—
|
כִּֽי יְ֭הוָה יָרִ֣יב רִיבָ֑ם וְקָבַ֖ע אֶת קֹבְעֵיהֶ֣ם נָֽפֶשׁ
|
Albowiem Pan się podejmie sprawy ich, i wydrze duszę tym, którzy im wydzierają.
|
| Prz 22,24 |
μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου
|
—
|
אַל תִּ֭תְרַע אֶת בַּ֣עַל אָ֑ף וְאֶת אִ֥ישׁ חֵ֝מוֹת לֹ֣א תָבֽוֹא
|
Nie bądź przyjacielem gniewliwemu, a z mężem popędliwym nie obcuj,
|
| Prz 22,25 |
μήποτε μάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ
|
—
|
פֶּן תֶּאֱלַ֥ף ארחתו וְלָקַחְתָּ֖ מוֹקֵ֣שׁ לְנַפְשֶֽׁךָ
|
Byś snać nie przywykł ścieszkom jego, a nie włożył sidła na duszę swoję.
|
| Prz 22,26 |
μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην αἰσχυνόμενος πρόσωπον
|
—
|
אַל תְּהִ֥י בְתֹֽקְעֵי כָ֑ף בַּ֝עֹרְבִ֗ים מַשָּׁאֽוֹת
|
Nie bywaj między tymi, którzy ręczą; ani między rękojmiami za długi;
|
| Prz 22,27 |
ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτείσῃς λήμψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου
|
—
|
אִם אֵֽין לְךָ֥ לְשַׁלֵּ֑ם לָ֥מָּה יִקַּ֥ח מִ֝שְׁכָּבְךָ֗ מִתַּחְתֶּֽיךָ
|
Bo jeźlibyś nie miał czem zapłacić, przeczżeby kto miał brać pościel twoją pod tobą?
|
| Prz 22,28 |
μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου
|
—
|
אַל תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם אֲשֶׁ֖ר עָשׂ֣וּ אֲבוֹתֶֽיךָ
|
Nie przenoś starej granicy, którą uczynili ojcowie twoi.
|
| Prz 22,29 |
ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ μὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς
|
—
|
חָזִ֡יתָ אִ֤ישׁ מָ֘הִ֤יר בִּמְלַאכְתּ֗וֹ לִֽפְנֵֽי מְלָכִ֥ים יִתְיַצָּ֑ב בַּל יִ֝תְיַצֵּב לִפְנֵ֥י חֲשֻׁכִּֽים
|
Widziałżeś męża rątszego w sprawach swoich? Takowyć przed królami staje, a nie staje przed podłymi.
|
